Het Sluwe Vosje

Trouw ★★★★★ “Het Sluwe Vosje bij de Reisopera is een muzikale liefdesverklaring”  

"Precies die liefde voor de natuur proefde je in Het sluwe vosje (1924) van de Nederlandse Reisopera. Tijdens de première in Enschede lieten Orkest Phion en dirigent Pieter-Jelle de Boer al in de Prelude de harsachtige geur van een dennenbos opstijgen. Je hoorde ritselende takken in de knarsende strijkers, vogelgeluiden in de piccolo’s en een Moravisch volksdeuntje, waar de onbezonnen vrolijkheid van de vossen doorheen schemerde." 

[...] 

"Kostuumontwerper Sarah Mittenbühler had wonderen verricht. Geen vos was hetzelfde en je herkende de karakters van bijvoorbeeld de logge, beweeglijke kikker en de schuchtere sprinkhaan. Daar sloot het decorontwerp van Sebastian Hannak naadloos bij aan." 

"Tussen de bomen speurde de wat onbesuisde boswachter Jasper Leever naar de vossen. Prachtig was het cruciale moment waarop hij het vosje ving om te temmen en het beeld werd bevroren. Eenmaal thuis pestten zijn kinderen het vosje. Nadat ze vervolgens uithaalde, werd ze vastgebonden. Door de ongeremde, wat instinctieve manier waarop Laetitia Gerards met haar stem de sluwe vos tot leven bracht, was het geen verrassing dat ze wist te ontsnappen." 

Volkskrant ★★★★ “Met lenige bewegingen en de lichte lyriek van haar stem overtuigt Laetitia Gerards als ‘Het sluwe vosje’” 

‘Baas in eigen cloaca!’, roept het sluwe vosje uit wanneer ze muiterij heeft ontketend bij de kippen, maar niet voordat ze eerst de haan heeft verschalkt. Ze is en blijft een vos. Het is een feministisch plaagstootje in een opera die in de eerste plaats de gecompliceerde verhouding tussen mens en dier, of de natuur in bredere zin, aan de kaak stelt. 

"De titelrol is Laetitia Gerards op het lijf geschreven: met lenige bewegingen en de lichte lyriek van haar stem is ze precies dat eigengereide, ongrijpbare vosje. Ze kaapt een dassenburcht en sticht er een gezin met een leuke mannenvos, een rol van de energieke, expressieve Polly Leech." 

[...] 

"Bijzonder is dat ze in het Nederlands zingen. Het Tsjechische libretto is in onze taal omgezet door Jibbe Willems, die nuchter en humoristisch (mestkever die poep eet: ‘Gadverdamme, wat zalig’) de spraakmelodieën van Janácek benaderde. 
De Nederlandse taal is doeltreffend, maar niet bepaald sprookjesachtig. Dat wordt ruimschoots goedgemaakt door de dierenkostuums van Sarah Mittenbühler en het bomendecor van Sebastian Hannak." 

"Op het kale, witte winterbos tovert Alex Brok met licht de lente. De zangers dragen de dierenkoppen als hoed, zo worden hun stemmen niet gedempt en kunnen ze vrijelijk de dierenmotoriek nabootsen, met de in weelderige witte tule gehulde kippen en hun typisch schokkerige hoofdbewegingen als komische uitschieter." 

NRC  ★★★★  “Opera ‘Het sluwe vosje’ wekt een prachtige dierenwereld tot leven, die ook voor kinderen goed te volgen is” 

“Het Sluwe Vosje van Janácek is bij de Nederlandse Reisopera een genot om te zien. Én prima te volgen, ook voor kinderen: toneelschrijver Jibbe Willems maakte een aanstekelijke nieuwe vertaling van het tijdloze dierenverhaal. De cast is uitstekend, met een geweldige Laetitia Gerards in de titelrol.” 

“In de regie van Rennik-Jan Neggers, met decor van Sebastian Hannak en kostuums van Sarah Mittenbühler, is de dierenwereld een lust voor het oog: zeer gestileerd en toch speels. Tijdens het voorspel van de eerste akte maken alle dieren even hun opwachting, alsof ze willen laten zien hoe mooi ze zijn, en hoe treffend ze bewegen (‘bewegingsregisseur’ Virág Dezsö verdient een pluim). Alles heeft z’n eigen tijd, zoemend, schuifelend, springend. Het vosje is het vlaggenschip van de parade: kont naar achter, kopje naar links, naar rechts, en weg is ze.” 

“Extra leuk: in deze uitvergrote dierenwereld wordt Nederlands gesproken. Dat maakt de opera ook voor kinderen te volgen, al blijft een incidentele blik op de boventitels noodzakelijk. Voor Jibbe Willems geen 
droge letterlijkheid, hij spreekt een wendbaar Nederlands, dat even origineel als geloofwaardig alledaags klinkt.”   

“Janáceks melodieën zijn dicht op de spraak geschreven en veel ruimte om een mooie klank te maken krijgen de zangers niet. Maar voordracht en spel van de omvangrijke solistencast zijn veelal uitstekend, met Huub Claessens in een glansrol als stroper. Het koor van kleine vosjes (Reisopera Kinderkoor) is vertederend. Orkest Phion begeleidt verdienstelijk, al verlang je soms naar een wat donkerdere laag of, zoals bij de korte treurmuziek voor het Vosje, een mystieke gloed.” 

Theaterkrant: "Reisopera maakt van Het Sluwe Vosje een oogstrelend sprookje, met onovertroffen kippen." 

"Prachtig zijn de woordeloos gezongen passages van Concensus Vocalis, die op de achtergrond weeklagen over het tragische lot van het sluwe vosje. Ook weten zij in het tweede bedrijf perfect het gekakel van kippen te verklanken. Aandoenlijk zijn de kinderen van het Kleine Vosjes Koor, die in het derde bedrijf vol overgave zingen hoe ze een haasje vangen en opeten." 

"De sopraan Laetitia Gerards is een fenomenale Vosje Puntoor, die met haar watervlugge bewegingen en heldere stem haar belagers steeds te slim af is – tot het fatale schot van de stroper. In haar bespiegeling ‘Ik ben niet echt mooi’ weet ze met de haast pucciniaans vloeiende melodielijnen die Janáček haar in de mond legt, zelfs een snaar te raken. Gerards vindt een geweldige evenknie in de mezzosopraan Polly Leech, die al even ingeleefd haar geliefde Goudhaar vertolkt." 

"Stroper Harašta krijgt een mooi robuuste invulling van de bas-bariton Huub Claassens, die ook tekent voor de hond Lapak. De bas Jasper Leever is een geloofwaardige boswachter, terwijl de tenor Mark Omvlee een heerlijk kwezelige schoolmeester neerzet. De bariton Martijn Sanders speelt met verve de priester die almaar zedelijke spreuken uit zijn bijbel citeert, maar ondertussen ooit een homoseksuele relatie onderhield. – Een van de woke grapjes die Willems in zijn libretto smokkelde. Eerder al trachtte het vosje de kippen op te zetten tegen de haan: ‘Sisterhood! Weg met de Oude Orde!’" 

"Visueel valt er veel te genieten. Het decor (Sebastian Hannak) van bomen die uit het plafond neerdalen en dankzij een inventieve belichting (Alex Brok) verschillende tijds- en gemoedstoestanden oproepen is sprookjesachtig. Daarbij ontwierp Sarah Mittenbühler bijzonder fraaie kostuums." 

Place de l’Opera:  "Reisopera vol dartele vosjes" 

“Orkest Phion begeleidde met schwung de kleurrijke muziek, door dirigent Pieter-Jelle de Boer en het orkest expressief uitgewerkt.” 

“Sprookjesachtige sfeer” 

“Schattig zagen zij er uit, de wouddieren in een nieuwe productie van ‘Het sluwe vosje’ (originele titel Příhody lišky Bystroušky ) bij de Nederlandse Reisopera. 

Aangekleed als kleine vosjes, liefst 75 jongetjes en meisjes die donderdag 22 januari het grote toneel van het Wilminktheater op golfden in de première van de sprookjesopera van Leoš Janáček. Hun stemmetjes dartelden helder over de orkestbegeleiding heen.” 

“De rollen werden met prachtige zang op Nederlandse teksten van Jibbe Willems en met dartele bewegingen uitgebeeld door sopraan Laetitia Gerards als Bystroušhka en mezzo-sopraan Polly Leech als Lišák.. In hun kastanje-bruinrode vermomming zagen ze eruit als echte vossen.  

Ook de dieren in eerste bedrijf waren gehuld in wonderlijk mooie imiterende kostuums van onder meer kikker, sprinkhaan, das en krekel. Ontworpen door Sarah Mittenbühler en knap vervaardigd door het atelier van de Reisopera. Want dat maakt mede het succes van deze opera: de fantasievolle aankleding. De hilarische kippenscène zag er door de kostuums uit als een klassiek ballet.”   

“Met volle bas-bariton zong Jasper Leever (hij muntte uit in verstaanbaar zingen in het Nederlands) zijn verlangen om een lekker slaapje te doen in het bos.” 

“Phion begeleidde in deze scène en in het vervolg van de opera met schwung de kleurrijke muziek die Janáček bedacht; allerlei klinkende elementen van dierengeluiden zorgden voor een sprookjesachtige sfeer, door dirigent Pieter-Jelle de Boer en het orkest expressief uitgewerkt.”