To Die For [A Comedy]

Theaterkrant: “Reisopera steekt nek uit met opera over sterven voor 15 minuten roem.” 

Het toneelbeeld (Grace Smart) verbeeldt treffend de grauwe sfeer van sovjetflats, waarin de bewoners opgepropt in kleine kamertjes wonen en voorzieningen als keuken, wc en wasmachines met elkaar moeten delen. Счастье (geluk) staat er in grote rode letters boven de treurige interieurs, die bij scènewisselingen ostentatief door toneelknechten op een plateau worden rondgedraaid. Een mooie vondst. 

[...]

Consensus Vocalis weet goed raad met de vaak lyrische koorpartijen, die de zangers met kennelijk plezier over het voetlicht brengen. 

[...] 

Met To Die For steekt de Nederlandse Reisopera opnieuw zijn nek uit en het premièrepubliek in het Wilminktheater beloont componist en uitvoerders met een daverend applaus – zonder aansporing van de toneelknecht. 

Het libretto van To die for is van de hand van Arkady Zastyrets die zich baseerde op het toneelstuk ‘De zelfmoordenaar’ van Nikolai Erdman uit 1928. Omdat het stuk niet in Rusland mocht worden opgevoerd is het in het Engels vertaald door Maggie F. Gottlieb waarna Langer op zoek ging naar een operagezelschap dat het aandurfde dit absurdistische werk op het programma zetten. Mede dankzij een bijdrage van de Nicholas John Trust bleek dit voor de Reisopera een haalbare kaart waarmee het gezelschap na de Europese première van Second Love* nu in hetzelfde seizoen ook nog eens een wereldpremière presenteert. Waarvoor alle lof. 

[...] 

In operatermen zien we een hybride ontstaan van de absurde humor in De Neus van Sjostakovitsj en de ongewilde beroemdheid van de hoofdpersonen in Neues vom Tage van Hindemith.** 

[...] 

Muzikaal is het een catalogus aan stijlen en klanken, eclectisch is een aanduiding die nauwelijks de lading dekt. Voor elke scène of stemming heeft Langer gekozen voor een specifieke stijl. We horen blazers die aan een harmonieorkest lijken te zijn ontsnapt om voor de lol lekker jazz te gaan spelen, zeer virtuoos vooral de koperblazers. Verder flarden Russische (religieuze) koormuziek, klezmer en ook Kurt Weill, Sullivan, Hammerstein en Sondheim komen langs om nog maar eens een greep uit Langers Rolodex te doen. Wat ze ook had bedacht, het Orkest Phion onder leiding van Adrian Kelly wist het prachtig ten gehore te brengen 

[...] 

De hoofdrol was in handen van tenor Paul Curivieci die alles uit zijn rol haalde dat erin zat, zeer goed optreden. Bariton Richard Burkhard was een hilarische buurman Kalabushin. Feitelijk zette hij de toon voor het eerste deel van de handeling. Zijn entourage van vier dames mocht er ook zijn. James Hall was perfect als de tv presentator die over lijken gaat voor zijn kijkcijfers en roem, type übernarcist. Tussen de sopranen Barbie (Jane Burnell) en haar ‘goth’ concurrente Diana (Myrna Tennant) kwam het tot overtuigend geacteerde vechtpartijen. Tenor Mark Omvlee leek in zijn element als supermarktdirecteur die de show mocht sponsoren en de bas Matthew Anchel zette een griezelig echte fake priester neer. 

Trouw “Boeiend hoe componist Langer elke personage een eigen leitmotiv meegeeft” 

In het trappenhuis ontmoet bewoner Semyon (Paul Curievici) Innocent, een fraaie bijrol van Jante Inonge Stekelenburg. Hoewel doof, biedt Innocent Semyon een luisterend oor. En dat is nodig, want Semyon ziet het niet meer zitten. Hij voelt zich een loser omdat hij zijn baan kwijt is. Dat zijn omgeving vreest dat hij een einde aan zijn leven wil maken, ligt er dik bovenop. 

[...] 

Als Semyon de kamer uitrent en nergens meer te vinden is, leidt dat tot consternatie bij zijn vrouw Maria (Jenny Stafford) en buurman Kalabushkin (Richard Burkhard). Die laatste heeft door zijn uitdossing – vrijwel naakt met een enorme buik – de lachers op zijn hand.   

[...] 

Boeiend hoe componist Langer elk personage een eigen leitmotiv meegeeft en met een collagetechniek werkt, waarbij ze regelmatig muziek citeert, zoals de Twintigste prelude van Frédéric Chopin bij verwijzingen naar de dood. Dat vraagt ook veel van het orkest, dat moet continu schakelen tussen stijlen en sferen. 

[...]

Muzikaal weet (Mark) Omvlee trouwens veel van zijn rol te maken. Met krachtige stem geeft hij het dansje dat componist Langer voor hem bedacht veel schwung mee.