Over installatie ‘Ego’, Lonneke Gordijn en Studio DRIFT

De installatie op het toneel

Kunstenaar Lonneke Gordijn (Studio DRIFT) ontwikkelde voor deze productie de overrompelende installatie ‘Ego’: een bewegende met de hand geweven sculptuur van nylon draad van 9 x 4,5 x 4,5 meter die bijna het hele toneelbeeld vult. ‘Ego’ verbeeldt het perspectief van de mens en geeft weer hoe hoop, waarheid en emoties een direct resultaat zijn van de rigiditeit of juist de beweeglijkheid van onze gedachtewereld.

De sculptuur laat, in samenspel met de interactie van de zangers en dansers, de binnenwereld van Orpheus zien. Orpheus zit vast in zijn eigen starre denken over liefde en leven. Pas wanneer zijn wereld volledig instort – door het verlies van Euridice – stijgt hij boven zijn eigen kunnen uit.

Hij moet het opnemen tegen de natuurwetten en dit nieuwe doel in zijn leven verandert zijn perspectief volkomen en maakt van hem ineens een krachtige figuur.

‘Ego’ wordt aangestuurd door motoren, algoritmen en speciaal ontwikkelde software. Tijdens de voorstellingen wordt ‘Ego’ tevens handmatig ‘gedirigeerd’ om te kunnen reageren op het tempo van de muziek.

De bewegingen van de sculptuur verbeelden Orpheus’ emoties, zijn angsten en zijn kracht.  ‘Ego’ is daardoor niet zozeer alleen ‘het decor’, als wel een solist in deze productie.

 

Over ‘EGO’

Ego is een sculptuur dat over tijd gaat. Het geeft het perspectief van een mens weer, en hoe onze hoop, emoties en wat we geloven een direct gevolg zijn van de onbuigzaamheid of soepelheid van de geest.

In de wereld om ons heen hebben alleen door de mens gemaakte dingen de vorm van een vierkant. Boeken, huizen, Excel-spreadsheets; het zijn voorbeelden van onze behoefte de dingen in een structuur onder te brengen, op zoek naar controle. Vierkanten en blokken geven ons duidelijk overzicht over een ruimte of een situatie, ze zijn eenvoudig te berekenen, te arrangeren en te begrijpen. In de natuur is niets vierkant of star. Blokken zijn de ultieme kunstmatige uitvinding.

Zijn we niet in staat om te gaan met de buigzaamheid en de steeds veranderende aard van de aarde? Of sluiten we onszelf simpelweg op in de vierkante vormen die we zelf creëren?

Ego vertegenwoordigt de starheid van door de mens gemaakte systemen en hoe deze instabiel kunnen worden of zelfs kunnen instorten. Een massief geweven blok, gemaakt van meer dan 16 km haardunne nylondraad, aangestuurd door motoren, waardoor de kunstenaars het tot leven kunnen brengen en choreograferen. Door steeds gedaantewisselingen te ondergaan van natuurlijk naar niet-natuurlijk en weer terug, geeft het de kijker een perspectief waarmee ze zich kunnen vereenzelvigen, maar toont het tegelijkertijd de kwetsbaarheid. Een schijnbaar onbuigzame vorm die gevoelens en emoties, sterke en zwakke punten van menselijke perspectieven uitdrukt.

 

L’Orfeo

Het sculptuur Ego is speciaal ontwikkeld voor Monteverdi’s opera L’Orfeo (1608), die in januari 2020 in première gaat, en is een coproductie met de Nederlandse Reisopera. Lonneke werkte nauw samen met regisseur Monique Wagemakers en choreografe Nanine Linning om tot een nieuwe interpretatie van deze opera te komen. Ze waren geïntrigeerd door het personage Orfeo die vastzit in zijn perspectief op de liefde en het leven, maar een betere versie van zichzelf wordt wanneer al het andere om hem heen instort. Hij moet tegen de wetten van de natuur vechten en dit nieuwe doel van vechten voor een zaak maakt hem sterk en zorgt ervoor dat zijn kijk op het leven op compleet nieuwe en onverwachte manieren verandert. In het normale leven is hij echter niet in staat deze kracht te gebruiken en kan hij niet van zijn oorspronkelijke perspectief wegstappen.

Ego belichaamt het perspectief van Orfeo, zijn kijk op de wereld, de beperkingen van zijn geest en wat er gebeurt als alles waar je in het leven zeker over was uit elkaar valt. Ego vertegenwoordigt de innerlijke wereld van Orfeo en zijn veranderende perspectief en is tegelijkertijd het toneel, een sculptuur en een solist in de opera.

Ego is speciaal voor deze opera gemaakt. Het blok van 4,5 x 4,5 x 9 meter is met de hand geweven uit 16 km2 haardunne draad van fluorkoolstof. De 8 hoeken worden aangestuurd door motoren, algoritmen, computers en speciaal ontwikkelde software waarmee de blokkenchoreografie nauwkeurig op commando van de dirigent bestuurd wordt.

 

Lonneke Gordijn en Ralph Nauta

Studio DRIFT 

De Nederlandse kunstenaars Lonneke Gordijn en Ralph Nauta begonnen in 2007 met Studio DRIFT. Met een multidisciplinair team van 64 medewerkers werken zij aan ervarings-sculpturen, installaties en performances. Met behulp van technologie openbaart DRIFT verschijnselen en verborgen eigenschappen van de natuur om te leren van de onderliggende mechanismen en onze verbinding ermee te herstellen.

Door zowel diepgang als eenvoud maken de werken van DRIFT parallellen duidelijk tussen door de mens gemaakte en natuurlijke structuren. De kunstenaars werpen fundamentele vragen op over het leven en verkennen een positief toekomstscenario.

Elk van de kunstwerken heeft de mogelijkheid om een ruimte te transformeren. De begrensde gegevenheden van een museum of galerie kunnen niet altijd rechtdoen aan de massa van een werk maar het komt vaak tot zijn volle potentieel in de openbare ruimte of met behulp van architectuur. DRIFT brengt mensen, ruimte en natuur naar een zelfde golflengte en verbindt toeschouwers met ervaringen die een herverbinding met onze planeet aanwakkert.

DRIFT heeft over de hele wereld geëxposeerd en projecten uitgevoerd. Hun werk werd onder meer getoond in het Victoria & Albert Museum (2009, 2015), Met Museum (2010), Stedelijk Museum (2018), UTA Artist Space (2019), Garage Museum (2019), Mint Museum (2019), Biennale di Venezia (2015), Pace Gallery (2017). Werk van Studio DRIFT is opgenomen in de vaste collecties van LACMA; Rijksmuseum; SFMOMA; Stedelijk Museum en het Victoria & Albert Museum. In 2014 ontving DRIFT de Arte Laguna Prize, Venetië.

www.studiodrift.com