Brahms en trouwe liefde op de camping

Rennik-Jan Neggers en Ben Weishaupt

Eerder dan groots en meeslepend versmelten is ware liefde misschien wel een kwestie van tevreden zijn met wat er is. Dat laten regisseur Rennik-Jan Neggers en muzikaal leider Ben Weishaupt bij de Nederlandse Reisopera zien met de kleinschalige productie Magelone & Peter. Een muzikaal kort verhaal dat zich afspeelt op een camping, zodat liederen van Brahms klinken boven een afwasteiltje. “Sleur wordt hier iets moois.”

Hij zag heel wat onvergetelijke (vakantie)liefdes aan zich voorbij trekken. Regisseur Rennik-Jan Neggers bestudeerde een flink aantal afleveringen van het televisieprogramma ‘Memories’, dat oude geliefden weer bij elkaar brengt. Het bleek een dankbare inspiratiebron voor zijn verhaal over Magelone en Peter, die elkaar ooit op een camping in de Provence hebben ontmoet. Hun vakantieromance kreeg wel een vervolg, wat meteen de bron vormt van het sluimerende conflict dat zich openbaart nu ze voor de zoveelste keer terug zijn op ‘hun’ camping. Want wat heb je elkaar na zoveel jaren samen nog te bieden?

Terwijl het stel aan mooie herinneringen geen gebrek heeft. Vooral op dat punt bood ‘Memories’ een dankbare inkijk, vertelt regisseur Neggers. Hij is ook een groot liefhebber van ‘We zijn er bijna’, waarin kamperende senioren de kneuterigheid zonder enige wanklank naar grote hoogtes voeren. “Heerlijk programma”, verzucht Neggers. Weishaupt blijkt het niet te kennen, maar ze zijn het er over eens dat sleur ook goede kanten heeft.

 

Tevreden met pieken en dalen

Het bijzondere van dit verhaal is juist, vindt de muzikaal leider, “dat sleur iets moois wordt.” De regisseur: “Magelone en Peter worstelen er wel mee. Maar ze willen ook niet dat hun relatie eindigt. Uiteindelijk is dat ook de reden tot verzoening.” Zodat toch uit overtuiging Treue Liebe dauert lange kan worden gezongen, als duet ook nog. Een happy end willen Neggers en Weishaupt het zelf niet noemen. Want: teveel rozengeur en maneschijn. “Acceptatie is misschien een beter woord”, luidt de gezamenlijke conclusie. “Ze realiseren zich dat het niet zo erg is om te berusten in pieken en dalen.” Neggers vindt ‘tevredenheid’ goed passen. “Een heel mooi begrip. En tegelijkertijd o zo ingewikkeld. Zeker als kunstenaar ben je gewend altijd naar meer en beter te streven”.

Met dit muzikale verhaal bieden ze naar eigen zeggen herkenning, zonder dat de toeschouwer het gevoel krijgt alles meteen op zichzelf te moeten betrekken. “Het is realisme op een licht vervreemdende manier”, zegt Rennik-Jan Neggers. “Dat het zich afspeelt in de banaliteit van het alledaagse vind ik zelf juist spannend. Dat schuurt meer dan wanneer je iets dramatisch in een elegante, dramatische context plaatst.”

Geen misverstand: hier wordt geen karikatuur van het campingbestaan geschetst. Evenmin is de voorstelling een parodie op het volkse leven, benadrukt het tweetal, al klinkt tussen de liederen van Brahms door op zeker moment een hit van Corry Konings. Ben Weishaupt: “De sleur is heel menselijk. Er wordt koffie gezet en afgewassen, terwijl ondertussen het drama in de muziek zit.”

 Zonnebloemgele caravan

Jong en oud zullen dingen herkennen, verwachten Weishaupt en Neggers, zelf twintigers. “Bij ouderen zijn patronen en routines ingesleten. Maar als je jong bent kun je ze net zo goed al zien ontstaan. Voor de derde keer samen op de bank die Netflixserie bekijken, dat is ook een glimp van sleur.” Sleetsheid schemert ook licht door in het vintage decor, dat de sfeer van de jaren 60 en 70 ademt, al wordt het nergens een bonte retro-kermis. Middelpunt is de zonnebloemgele caravan, die het zonlicht van de Provence uitstraalt.

De kleinschalige opzet met twee zangers en een pianist maakt het mogelijk om coronaproof voorstellingen te brengen op locaties binnen en buiten, van theater en echte camping tot binnenplaats. Al lag het concept er al voordat de crisis uitbrak. Dat de thematiek goed past in een tijd waarin partners noodgedwongen veel tijd samen thuis doorbrachten en “we weer meer zijn gaan zien wat we belangrijk vinden in het leven’, zoals Weishaupt opmerkt, is dan ook toeval. Maar wel een mooi toeval, vinden ze.

 Spelen met verwachtingen

Het verhaal is los gebaseerd op de liederencyclus Die schöne Magelone die Brahms tussen 1861 en 1869 componeerde naar verzen van Ludwig Tieck, die weer voortkwamen uit een middeleeuwse legende. Regisseur Neggers maakte er zijn eigen verhaal van. Lachend: “Ik ben er met nogal gestrekt been in gegaan”. De oorspronkelijke titel paste hoe dan ook niet meer. Weishaupt: “Het verhaal wordt nu veel meer vanuit het perspectief van beide personages verteld”.

Bovendien, merkt Neggers op, “die schöne Magelone, dat heeft in deze tijd geen plek meer. Of Magelone mooi of lelijk is, van binnen of van buiten, het speelt geen rol.” Er wordt, bevestigen Neggers en Weishaupt, met klassieke rollenpatronen en met verwachtingen gespeeld.

 De kwieke Brahms

De muziek van Brahms bleef fier overeind. Zorgvuldig bewaakt ook door Ben Weishaupt, die zelf de pianobegeleiding voor zijn rekening neemt. “Zonder een noot te veranderen hebben we onze eigen spanningsboog gemaakt, door de energie van de liederen te verbinden met wat op het podium gebeurt”, verklaart Weishaupt.

Het verhaal wordt voortgestuwd door de gesproken tekst, zoals Neggers uitlegt. De liederen “geven uitdrukking aan het gevoel”. Volgens Weishaupt maken ze voel- en hoorbaar wat er niet wordt gezegd. “Elk lied bevat uitersten, net als dat bij mensen het geval is. Brahms wordt vaak gezien als wollig en zwaar. Maar er is meer dan dat denkende en romantische karakter. In deze cyclus laat Brahms zich ook van zijn kwieke, impulsieve kant horen. Die wil ik graag belichten.”

Tekst: Ingrid Bosman, foto: Annina Romita     

Lees hier meer over de productie Magelone & Peter.